موسی بن جعفر(ع)

تومور مثانه 

جزوه آموزشی بیمار مراقبت‌های پس از تومور مثانه (  TURBT)

تومور مثانه چیست؟ به معنی «برداشت تومور مثانه از طریق مجرای ادرار» است.

 در این روش، پزشک وسیله مخصوصی را از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می‌کند و با مشاهده داخل مثانه، بافت غیرطبیعی یا تومور را خارج می‌کند. بافت خارج‌شده برای بررسی پاتولوژی به آزمایشگاه ارسال می‌شود. بررسی پاتولوژی مشخص می‌کند که ضایعه سرطانی است یا خیر و در صورت وجود سرطان، نوع، درجه و عمق درگیری آن را مشخص می‌کند. نتیجه پاتولوژی نقش مهمی در تعیین ادامه درمان و برنامه پیگیری دارد.

 پس از عمل ممکن است برای مدت کوتاهی سوند ادراری داشته باشید تا ادرار و خون موجود در مثانه تخلیه شود. وجود مقداری خون در ادرار، سوزش هنگام ادرار و تکرر ادرار در روزهای ابتدایی پس از عمل می‌تواند طبیعی باشد و معمولاً به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند.

 مراقبت‌های منزل  

1. مصرف مایعات در صورت نداشتن محدودیت مصرف مایعات از طرف پزشک، مایعات کافی بنوشید. مصرف مایعات به رقیق شدن ادرار و شست‌وشوی مثانه کمک می‌کند. ممکن است پزشک در روزهای اول مصرف حدود ۲ لیتر مایعات در روز را توصیه کند؛ مقدار دقیق باید بر اساس وضعیت کلیوی، قلبی و شرایط فرد تعیین شود.

  ۲ . مشاهده خون در ادرار مقداری خون یا تغییر رنگ ادرار پس از TURBT شایع است. گاهی ممکن است خونریزی یا دفع لخته‌های کوچک حتی چند روز تا حدود دو یا سه هفته بعد از عمل نیز دیده شود. در صورت افزایش واضح خونریزی، دفع لخته‌های بزرگ یا ادامه‌دار شدن خونریزی، با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.

  ۳. سوزش و تکرر ادرار احساس سوزش، فوریت در دفع ادرار و تکرر ادرار ممکن است در روزهای اول وجود داشته باشد. این علائم معمولاً به علت تحریک مجرای ادرار و مثانه ایجاد می‌شوند و به‌تدریج بهتر می‌شوند. اگر سوزش شدید یا مداوم باشد، به‌خصوص اگر همراه با تب یا درد باشد، احتمال عفونت ادراری باید بررسی شود.

 ۴. فعالیت بدنی در روزهای ابتدایی استراحت و فعالیت سبک داشته باشید. پیاده‌روی سبک، در صورت    اجازه پزشک، مناسب است. تا زمانی که جراح اجازه نداده است از فعالیت شدید، ورزش سنگین و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. زمان بازگشت به فعالیت‌های معمول، بسته به نوع عمل و شرایط بیمار متفاوت است.

 ۵. رابطه جنسی زمان شروع مجدد رابطه جنسی را با پزشک یا جراح خود هماهنگ کنید. 

در بسیاری از دستورالعمل‌های پس از TURBT توصیه می‌شود تا زمان بهبود اولیه و برطرف شدن خونریزی و ناراحتی، رابطه جنسی به تعویق بیفتد.

 ۶. مصرف داروها داروهای تجویزشده را طبق دستور پزشک مصرف کنید. اگر آنتی‌بیوتیک برای شما تجویز شده است، دوره درمان را طبق دستور پزشک کامل کنید. داروهای رقیق‌کننده خون را بدون هماهنگی با پزشک قطع یا شروع نکنید.

 مراقبت از سوند ادراری :  اگر با سوند ادراری از بیمارستان مرخص شدید: 

 • دست‌ها را قبل و بعد از مراقبت از سوند بشویید. • کیسه ادرار را پایین‌تر از سطح مثانه قرار دهید. • از کشیده شدن یا تاخوردگی لوله سوند جلوگیری کنید. • میزان و ظاهر ادرار را بررسی کنید. • در صورت بسته شدن مسیر سوند یا عدم خروج ادرار، سریعاً با مرکز درمانی تماس بگیرید. سوند را فقط طبق دستور تیم درمان خارج کنید.

  نتیجه پاتولوژی یا بیوپسی چیست؟ بافت برداشته‌شده در TURBT به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال می‌شود. پاتولوژیست با بررسی نمونه مشخص می‌کند: • آیا ضایعه سرطانی است یا خیر. • نوع تومور چیست. • درجه یا Grade تومور چقدر است. • عمق درگیری تومور تا چه لایه‌ای از دیواره مثانه است. • آیا عضله مثانه در نمونه وجود دارد و آیا درگیر شده است یا خیر. این اطلاعات به متخصص اورولوژی کمک می‌کند تا درباره ادامه درمان تصمیم‌گیری کند.

 چه زمانی نتیجه پاتولوژی آماده می‌شود؟ زمان آماده شدن جواب پاتولوژی در مراکز مختلف متفاوت است و معمولاً حدود ۲ تا ۴ هفته طول می‌کشد. نتیجه ممکن است قبل از اعلام نهایی توسط تیم درمان و در برخی موارد در جلسه تیم تخصصی بررسی شود.

 بسیار مهم است که بیمار قبل از ترخیص، زمان و محل مراجعه بعدی خود را مشخص کند.  اگر نتیجه پاتولوژی به شما اعلام نشده است ، پیگیری وقت ویزیت را به تعویق نیندازید . 

آیا ممکن است نیاز به عمل مجدد باشد؟ بله. در بعضی بیماران، بسته به نتیجه پاتولوژی، کامل نبودن برداشت اولیه یا ویژگی‌های تومور، پزشک ممکن است انجام TURBT مجدد یا نمونه‌برداری مجدد را توصیه کند . این موضوع به معنی بدتر شدن قطعی بیماری نیست و ممکن است برای اطمینان از برداشت کامل تومور یا ارزیابی دقیق‌تر عمق درگیری انجام شود. پیگیری بعد از TURBT پیگیری پس از TURBT بسیار مهم است؛ زیرا بعضی از تومورهای مثانه ممکن است در آینده دوباره ایجاد شوند.