موسی بن جعفر(ع)

پیشگیری از عفونت 

پیشگیری از عفونت در منزل پس از ترخیص از بیمارستان 

مقدمه  : بیماران پس از ترخیص از بیمارستان ممکن است به دلیل انجام عمل جراحی، وجود زخم، کاهش توان جسمی یا مصرف برخی داروها، بیشتر در معرض ابتلا به عفونت قرار داشته باشند.  رعایت اصول ساده بهداشتی در منزل می‌تواند از بروز بسیاری از عفونت‌ها جلوگیری کرده و روند بهبودی را تسریع کند. 

عفونت چیست؟ عفونت زمانی ایجاد می‌شود که میکروب‌ها (مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها یا قارچ‌ها) وارد بدن شوند و باعث ایجاد علائم بیماری گردند.

 پیشگیری از عفونت بخشی مهم از مراقبت و ادامه درمان در منزل است.

رعایت بهداشت دست‌ها (مهم‌ترین راه پیشگیری از عفونت) :  شست‌وشوی صحیح دست‌ها یکی از مؤثرترین روش‌ها برای جلوگیری از انتقال میکروب‌ها است.

 زمان‌های ضروری برای شستن دست‌ها: • قبل از تهیه و مصرف غذا • قبل و بعد از تعویض پانسمان • بعد از استفاده از سرویس بهداشتی • بعد از تماس با زخم یا ترشحات بدن • بعد از سرفه، عطسه یا پاک کردن بینی • پس از ورود به منزل از محیط بیرون • قبل و بعد از مصرف داروهای موضعی 

روش صحیح شست‌وشوی دست: دست‌ها با آب و صابون حداقل ۲۰ ثانیه شسته شوند و سپس با حوله تمیز یا دستمال خشک گردند. در صورت نبود آب و صابون، می‌توان از محلول ضدعفونی‌کننده دست استفاده کرد.

مراقبت صحیح از زخم و پانسمان در صورتی که بیمار دارای زخم یا محل جراحی باشد، رعایت مراقبت صحیح اهمیت زیادی دارد.

توصیه‌ها: • پانسمان فقط طبق آموزش و دستور درمانگر تعویض شود. • قبل و بعد از تعویض پانسمان، دست‌ها شسته شوند. • زخم تمیز و خشک نگه داشته شود. • از تماس غیرضروری با زخم خودداری شود. • از مصرف خودسرانه پودرها، پمادها، گیاهان دارویی یا مواد خانگی روی زخم پرهیز شود. • وسایل پانسمان در محیط تمیز نگهداری شوند.

رعایت بهداشت فردی و محیط منزل محیط پاکیزه احتمال انتقال عفونت را کاهش می‌دهد.

 توصیه‌ها: • استحمام طبق نظر پزشک انجام شود. • لباس‌ها به‌ویژه لباس زیر به‌طور منظم تعویض شوند. • حوله، تیغ، مسواک و وسایل شخصی مشترک استفاده نشوند. • اتاق بیمار روزانه تهویه شود. • سطوح پرتماس مانند دستگیره‌ها، تلفن همراه و میزها تمیز نگه داشته شوند. • از حضور افراد دارای علائم بیماری عفونی در کنار بیمار خودداری شود.

تغذیه مناسب برای تقویت سیستم ایمنی تغذیه مناسب به ترمیم بدن و کاهش خطر عفونت کمک می‌کند. 

توصیه‌های تغذیه‌ای: 

• مصرف آب و مایعات کافی • استفاده روزانه از میوه و سبزیجات شسته‌شده • مصرف منابع پروتئین مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات و لبنیات • محدود کردن غذاهای آماده و پرچرب • رعایت بهداشت در تهیه و نگهداری مواد غذایی

مصرف صحیح داروها داروها باید دقیقاً مطابق دستور مصرف شوند. نکات مهم: • آنتی‌بیوتیک‌ها سر ساعت مصرف شوند. • دوره درمان کامل شود. • از قطع یا تغییر مقدار دارو بدون نظر پزشک خودداری شود. • داروها در شرایط مناسب نگهداری شوند.

فعالیت و استراحت استراحت کافی در کنار فعالیت سبک و مجاز به بهبود کمک می‌کند.

 توصیه‌ها: • خواب کافی داشته باشید. • فعالیت را طبق توصیه پزشک به‌تدریج افزایش دهید. • از فعالیت سنگین در دوره نقاهت خودداری کنید. علائم هشداردهنده عفونت (نیازمند پیگیری درمانی) 

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید: 

• تب یا لرز • افزایش درد یا درد غیرمعمول • قرمزی، تورم یا گرمی اطراف زخم • خروج ترشح چرکی یا بدبو • خونریزی غیرطبیعی • ضعف شدید یا بی‌حالی • تنگی نفس یا بدتر شدن حال عمومی 

جمع‌بندی رعایت بهداشت دست، مراقبت صحیح از زخم، تغذیه مناسب، مصرف صحیح داروها و توجه به علائم هشداردهنده، از مهم‌ترین اقدامات پیشگیری از عفونت در منزل هستند و به بهبود سریع‌تر بیمار کمک می‌کنند.

منابع : 

توصیه‌های پیشگیری از عفونت، مراقبت از زخم و بهداشت در منزل) World Health Organization. Infection Prevention and Control Guidance. کتاب اصول و مهارت‌های پرستاری (مبانی پرستاری) – ترجمه فارسی بر اساس منابع استاندارد پرستاری (مباحث: کنترل عفونت، مراقبت از زخم، بهداشت فردی) Brunner & Suddarth's Textbook of Medical-Surgical Nursing