موسی بن جعفر(ع)

زندگی پس از برداشتن رحم
(عمل هیسترکتومی )

راهنمای مراقبت و بازگشت به زندگی پس از هیسترکتومی (برداشتن رحم)
برداشتن رحم (هیسترکتومی) یکی از جراحی‌های شایع زنان است که ممکن است به دلایل مختلفی مانند خونریزی شدید، فیبروم، افتادگی رحم، آندومتریوز یا برخی بیماری‌های دیگر انجام شود. بعد از این عمل، بسیاری از بانوان درباره فعالیت روزانه، هورمون‌ها، روابط زناشویی، ظاهر بدن و آینده خود سؤال دارند. هدف این جزوه آشنایی با تغییرات طبیعی پس از عمل و کمک به بازگشت آرام به زندگی روزمره است.
هیسترکتومی یعنی چه؟  

در این عمل، رحم برداشته می‌شود.
بسته به علت جراحی، ممکن است:

  فقط رحم برداشته شود.
                                                          رحم و دهانه رحم برداشته شوند.

    
                                                           رحم همراه با تخمدان‌ها و لوله‌ها برداشته شوند.
آیا بعد از برداشتن رحم هورمون‌ها تغییر می‌کنند؟  این موضوع به باقی ماندن یا برداشته شدن تخمدان‌ها بستگی دارد.
اگر تخمدان‌ها باقی بمانند:  معمولاً تولید هورمون‌های زنانه ادامه پیدا می‌کند. بسیاری از خانم‌ها وارد یائسگی فوری نمی‌شوند. ممکن است به مرور زمان زمان یائسگی کمی زودتر برسد.
اگر تخمدان‌ها هم برداشته شوند:  سطح هورمون‌ها کاهش پیدا می‌کند. ممکن است علائم یائسگی ظاهر شود.
هورمون‌ها چه کارهایی در بدن انجام می‌دهند؟ هورمون‌های زنانه در موارد زیر نقش دارند:
تنظیم دمای بدن   -   سلامت استخوان‌ها   -  سلامت پوست و مو  - خلق و خو  - سلامت واژن -  کیفیت خواب - میل جنسی
به همین دلیل بعد از برخی جراحی‌ها ممکن است پزشک درباره درمان‌های حمایتی یا هورمونی تصمیم‌گیری کند.
بعد از عمل چه تغییراتی طبیعی است؟ ممکن است در هفته‌های اول موارد زیر دیده شود:  احساس خستگی  -  کاهش انرژی  - تغییر خلق  - درد خفیف شکم -  نفخ  - تغییر موقت خواب   (این موارد معمولاً با گذشت زمان بهتر می‌شوند) 
آیا بعد از عمل قاعدگی ادامه دارد؟  خیر پس از برداشتن رحم خونریزی ماهانه قطع می‌شود. 
زندگی روزمره و فعالیت بدنی  : حرکت تدریجی به بهبودی کمک می‌کند.
توصیه‌ها: از روزهای اول راه رفتن کوتاه انجام شود. زمان فعالیت به‌تدریج افزایش یابد. از بلند کردن اجسام سنگین تا زمان مجاز خودداری شود. ورزش شدید تا تأیید پزشک انجام نشود. فعالیت منظم می‌تواند به کاهش خستگی و بازگشت اعتماد به نفس کمک کند. رابطه زناشویی بعد از هیسترکتومی زمان شروع رابطه در افراد مختلف متفاوت است و باید طبق نظر پزشک باشد.
نکات مهم: عجله نداشته باشید. درد یا خشکی را با پزشک مطرح کنید. ارتباط عاطفی و گفتگو با همسر اهمیت دارد. 
عمل لاپاراسکوپی چیست؟ بعضی از جراحی‌های رحم با روش لاپاراسکوپی انجام می‌شوند. در این روش:
برش‌ها کوچک‌تر هستند.  معمولاً درد کمتر است. بازگشت به فعالیت سریع‌تر است.  جای زخم کمتر دیده می‌شود. اما مراقبت‌های پس از عمل همچنان اهمیت دارد.
تغذیه بعد از عمل آب کافی مصرف کنید. میوه و سبزی را بیشتر کنید. برای جلوگیری از یبوست فیبر کافی مصرف کنید. وعده‌های غذایی سبک و منظم داشته باشید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟ در صورت مشاهده موارد زیر پیگیری درمانی لازم است:  تب
خونریزی شدید  - ترشح بدبو - درد شدید شکم - تورم پا - تنگی نفس - باز شدن زخم
سخن پایانی  : برداشتن رحم پایان فعالیت، زنانگی یا کیفیت زندگی نیست.
دوره بهبودی زمان می‌خواهد و بسیاری از افراد پس از طی بازتوانی مناسب، به فعالیت‌های روزمره و زندگی عادی بازمی‌گردند.
منابع: 
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Hysterectomy Patient Education
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) – Recovering Well after Hysterectomy
Mayo Clinic – Hysterectomy Overview
UpToDate – Patient Education: Abdominal and Laparoscopic Hysterectomy