موسی بن جعفر(ع)

بازتوانی پس از عمل قلب (عمل قلب باز و عمل تعویض دریچه ) :

دوره بازتوانی پس از عمل قلب و جراحی دریچه، بخش مهمی از روند درمان است. 

هدف از بازتوانی ، بازگشت تدریجی به فعالیت‌های روزمره، بهبود عملکرد قلب و ریه، افزایش توان جسمی و کاهش احتمال عوارض پس از عمل است

بازتوانی یعنی چه؟  بازتوانی قلبی مجموعه‌ای از فعالیت‌ها، آموزش‌ها و تغییرات سبک زندگی است که به بیمار کمک می‌کند با ایمنی بیشتر به زندگی عادی بازگردد

۱. فعالیت و ورزش؛ مهم‌ترین بخش بهبودی بسیاری از بیماران تصور می‌کنند باید مدت طولانی استراحت مطلق داشته باشند؛ در حالی که حرکت کنترل‌شده و تدریجی، یکی از مهم‌ترین قسمت‌های درمان است. هفته‌های اول: چند بار در روز راه رفتن کوتاه انجام دهید. مسیر کوتاه را انتخاب کنید و به‌تدریج زمان را بیشتر کنید. فعالیت را آرام شروع و آرام تمام کنید. بین فعالیت‌ها استراحت داشته باشید

ورزش مناسب پس از عمل:  پیاده‌روی آرام تمرینات تنفسی حرکات کششی سبک (طبق نظر پزشک) هنگام ورزش فعالیت را متوقف کنید اگر: تنگی نفس غیرعادی داشتید درد یا فشار قفسه سینه ایجاد شد سرگیجه یا ضعف شدید داشتید ضربان قلب نامنظم شد فعالیت‌هایی که تا زمان اجازه پزشک انجام نشود: بلند کردن وسایل سنگین هل دادن یا کشیدن اجسام شنا ورزش شدید فعالیت‌هایی که فشار ناگهانی وارد می‌کنند

 ۲. تمرینات تنفسی و اسپیرومتر (قلیون تنفسی)  : بعد از عمل ممکن است تنفس سطحی شود؛ تمرین تنفسی به باز شدن بهتر ریه‌ها کمک می‌کند. روش کلی: صاف بنشینید. آرام و عمیق نفس بکشید. چند ثانیه نگه دارید. آرام خارج کنید. طبق برنامه آموزش داده‌شده تکرار نمایید. همچنین سرفه کنترل‌شده برای تخلیه ترشحات اهمیت دارد

 ۳. حمایت از قفسه سینه هنگام سرفه و حرکت بعد از عمل ممکن است هنگام سرفه یا تغییر وضعیت احساس درد داشته باشید. هنگام سرفه یا عطسه یک بالش نرم روی قفسه سینه قرار دهید و آرام فشار دهید. از وارد کردن فشار ناگهانی به قفسه سینه خودداری کنید

 ۴. کمربند یا بریس قفسه سینه در بعضی بیماران ممکن است پزشک وسیله حمایتی برای قفسه سینه توصیه کند. نکات: فقط طبق دستور پزشک استفاده شود. استفاده مداوم بدون توصیه درمانی لازم نیست. جایگزین محدودیت فعالیت و مراقبت صحیح نیست

۵. استفاده از نرده کنار تخت:  در منزل اگر بیمار ضعف، سرگیجه یا محدودیت حرکت دارد ،  نرده محافظ می‌تواند به کاهش خطر سقوط کمک کند. ارتفاع تخت مناسب باشد. مسیر رفت‌وآمد شبانه روشن باشد

۶. خواب و استراحت  : خواب کافی به بهبودی کمک می‌کند. وضعیت نیمه‌نشسته در بعضی بیماران راحت‌تر است. تغییر وضعیت آرام انجام شود

۷. تغذیه در دوره بازتوانی :  غذای کم‌نمک مصرف کنید. مصرف میوه و سبزی را افزایش دهید. آب کافی بنوشید (طبق توصیه پزشک). از مصرف غذای سنگین و پرچرب پرهیز کنید

۸. مراجعه به بازتوانی قلبی : 

در صورت معرفی پزشک، شرکت در برنامه بازتوانی قلبی باعث بهبود توان بدنی، کاهش بستری مجدد و افزایش کیفیت زندگی می‌شود. 

علائم هشداردهنده :  در صورت مشاهده موارد زیر با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید: 

تنگی نفس شدید درد قفسه سینه تب ترشح یا قرمزی زخم تورم ناگهانی پاها افزایش سریع وزن

 سخن پایانی:

 بهبودی پس از جراحی قلب یک مسیر تدریجی است. حرکت ایمن، تمرین تنفسی، مصرف منظم داروها و پیگیری درمان به بازگشت سریع‌تر به زندگی روزمره کمک می‌کند.

 منابع : 

 American Heart Association (AHA): Cardiac Rehabilitation European Society of Cardiology (ESC) Guidelines – Cardiac Rehabilitation Society of Thoracic Surgeons (STS) Patient Education American Association of Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation (AACVPR)