موسی بن جعفر(ع)

فشارخون (جزوه آموزشی ) 

مراقبت از فشار خون در منزل

 فشار خون بالا چیست؟  فشار خون نیرویی است که خون هنگام عبور از رگ‌ها به دیواره آن‌ها وارد می‌کند.

 وقتی این فشار به مدت طولانی بالا بماند، می‌تواند باعث آسیب به قلب، مغز، کلیه و عروق شود. بسیاری از افراد ممکن است مدت‌ها بدون علامت باشند؛ به همین دلیل به آن «قاتل خاموش» نیز گفته می‌شود.

در منزل برای کنترل فشار خون چه کار کنیم؟ 

۱. فشار خون را منظم اندازه بگیرید فشار خون را در ساعت مشخصی از روز اندازه‌گیری کنید. قبل از اندازه‌گیری حداقل ۳۰ دقیقه چای، قهوه، سیگار و فعالیت شدید نداشته باشید. ۵ دقیقه در حالت نشسته استراحت کنید. بازو هم‌سطح قلب باشد. نتایج را در دفترچه ثبت کنید. 

۲. داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید داروها را خودسرانه قطع یا کم‌وزیاد نکنید. حتی اگر فشار طبیعی شد، بدون نظر پزشک دارو را قطع نکنید.

 ۳. مصرف نمک را کاهش دهید از نمکدان سر سفره استفاده نکنید. مصرف غذاهای شور مانند ترشی، کنسرو، فست‌فود، سوسیس و کالباس، چیپس و تنقلات شور را محدود کنید. برای طعم‌دهی از آب‌لیمو، سبزی‌های معطر و ادویه استفاده کنید.

 ۴. تغذیه سالم داشته باشید مصرف سبزیجات، میوه، حبوبات و غلات کامل را افزایش دهید. لبنیات کم‌چرب انتخاب کنید. مصرف غذاهای پرچرب و سرخ‌کردنی را کاهش دهید.

 ۵. فعالیت بدنی منظم داشته باشید در صورت نداشتن منع پزشکی، بیشتر روزهای هفته حداقل ۳۰ دقیقه پیاده‌روی یا فعالیت سبک انجام دهید.

 ۶. وزن مناسب را حفظ کنید حتی کاهش چند کیلوگرم وزن می‌تواند به کنترل فشار خون کمک کند.

 ۷. استرس و خواب را مدیریت کنید خواب کافی، استراحت و انجام فعالیت‌های آرامش‌بخش به کنترل فشار خون کمک می‌کند.

تغذیه در بیماران مبتلا به فشار خون بالا   : تغذیه مناسب یکی از مهم‌ترین راه‌های کنترل فشار خون است. 

در بعضی افراد، اصلاح سبک زندگی حتی می‌تواند باعث کاهش نیاز به دارو شود (فقط با نظر پزشک(

چه غذاهایی بیشتر مصرف کنیم؟  

  سبزیجات و میوه‌ها روزانه مصرف شوند  چون سرشار از پتاسیم، فیبر و مواد مفید هستند. 

    نمونه‌ها: ✓ خیار ✓گوجه ✓کاهو ✓اسفناج ✓هویج ✓پرتقال ✓موز ✓سیب ✓کیوی (

در بیماران کلیوی مصرف پتاسیم باید با نظر پزشک باشد.    غلات کامل به جای نان و برنج سفید ✓نان سبوس‌دار ✓جو ✓برنج قهوه‌ای ✓ بلغور لبنیات کم‌چرب ✓شیر کم‌چرب ✓ماست کم‌چرب ✓ دوغ کم‌نمک پروتئین مناسب ✓مرغ بدون پوست✓ ماهی ✓حبوبات ✓گوشت کم‌چرب 

چه چیزهایی فشار خون را بالاتر می‌برند؟   نمک زیاد (مهم‌ترین عامل غذایی) نمک فقط نمکدان نیست. مواد غذایی پرنمک: ✗ چیپس و پفک ✗سوسیس و کالباس ✗ کنسروها ✗فست‌فود ✗خیارشور ✗ترشی شور ✗ غذاهای آماده ✗تنقلات شور توصیه: غذا را قبل از چشیدن نمک نزنید. مصرف زیاد کافئین در بعضی افراد: ✗ قهوه زیاد ✗نوشابه انرژی‌زا ✗ چای خیلی پررنگ ممکن است باعث افزایش موقت فشار شوند.   مصرف زیاد قند و چربی اضافه‌وزن باعث سخت‌تر شدن کنترل فشار خون می‌شود. 

از کجا بفهمیم فشار خون دارد بالا می‌رود؟ خیلی مهم گاهی فشار خون هیچ علامتی ندارد و فقط با اندازه‌گیری مشخص می‌شود. اما بعضی افراد هنگام بالا رفتن فشار ممکن است تجربه کنند: سردرد (مخصوصاً پشت سر) احساس سنگینی سر سرگیجه تاری دید احساس داغ شدن صورت تپش قلب وزوز گوش احساس اضطراب یا بی‌قراری خون‌دماغ (گاهی) این علائم قطعی نیستند؛ بعضی افراد با فشار خیلی بالا هم هیچ علامتی ندارند.

 چه زمانی فشار را اندازه بگیریم؟ ✓اگر سردرد غیرمعمول داری ✓ اگر تاری دید داری ✓اگر احساس تپش قلب یا گرگرفتگی داری ✓اگر داروی فشار مصرف می‌کنی طبق برنامه روزانه ✓

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟  در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر سریع‌تر پیگیری پزشکی انجام شود:  فشار خون بسیار بالا و تکرارشونده سردرد شدید تاری دید درد قفسه سینه تنگی نفس ضعف یا بی‌حسی ناگهانی دست و پا

 نکته مهم: بسیاری از افراد مبتلا به فشار خون بالا هیچ علامتی ندارند؛ تنها راه تشخیص، اندازه‌گیری منظم فشار خون است.